Wyłudzenie pożyczki to przestępstwo polegające na uzyskaniu pieniędzy od banku lub instytucji finansowej poprzez wprowadzenie ich w błąd (np. przedłożenie sfałszowanych dokumentów o zarobkach). Skala tego zjawiska jest duża. Jak wynika z najnowszego raportu infoDOK Związku Banków Polskich, tylko w 2025 roku zdemaskowano ponad 15 tysięcy prób wyłudzeń na łączną kwotę blisko 360 milionów złotych. Jak zabezpieczyć się przed wyłudzeniem pożyczki lub kredytu?
- Nie dawaj dokumentu, jakim jest dowód osobisty, pod zastaw ani do kserowania w wypożyczalniach sprzętu, hotelach czy na siłowniach – nikt nie ma prawa bezprawnie kopiować Twojego dokumentu.
- Nie klikaj w podejrzane linki z wiadomości SMS (np. o rzekomej dopłacie do paczki), uważaj na każdą podejrzaną wiadomość e-mail i nigdy nie podawaj nikomu haseł ani kodów BLIK przez telefon – tak działają oszuści.
- Nie wysyłaj zdjęć dokumentów przez Messenger, WhatsApp czy e-mail – jeśli Twoje konto zostanie zhakowane, dane trafią wprost do przestępców, którzy mogą próbować wyłudzić kredyt.
- Nie zostawiaj PESEL-u bez ochrony – brak aktywnego rozwiązania, jakim jest zastrzeżenie PESEL wykonywane za pomocą aplikacji mObywatel, to otwarta brama dla osób trzecich próbujących dokonać wyłudzenia kredytu lub pożyczki.
- Nie ignoruj zgubienia dowodu ani dziwnych powiadomień – nawet chwila zwłoki, by zastrzec swoje dane w systemie bankowym lub dzwoniąc pod uniwersalny numer +48 828 828 828, może sprawić, że ktoś bezprawnie zaciągnie kredyt lub pożyczkę na Twoje konto.
Kredyt na Twoje dane – liczby, które dają do myślenia
Niestety, w 2026 roku cyberprzestępcy dysponują coraz bardziej zaawansowanymi narzędziami, a masowe wycieki z popularnych serwisów sprawiają, że nasze dane osobowe mogą łatwo wpaść w niepowołane ręce. Jak uchronić się przed scenariuszem, w którym musimy spłacać cudze długi, i zachować spokój ducha? Odpowiedź na to, jak skutecznie zabezpieczyć się przed wyłudzeniem kredytu, tkwi w świadomości, stosowaniu nowoczesnych rozwiązań i odpowiedniej profilaktyce.
Zanim przejdziemy do szczegółowych metod obrony, warto wyjaśnić, na czym polega wyłudzenie kredytu w praktyce i z jak potężnym oraz aktywnym przeciwnikiem mamy do czynienia. Przestępcy są zdeterminowani i nieustannie próbują wykorzystać każdą lukę w zabezpieczeniach, aby wyłudzić kredyt na twoje dane. Według najnowszego (64.) raportu infoDOK za IV kwartał 2025 roku, przygotowanego przez Związek Banków Polskich, statystyki prezentują się następująco:
- Prawie 15,2 tysiąca prób wyłudzeń kredytów – tyle nielegalnych operacji finansowych na skradzioną tożsamość udaremniły polskie banki w całym 2025 roku (jest to jeden z najwyższych wyników w historii systemu).
- 359,7 miliona złotych – na taką łączną kwotę opiewało każde zablokowane oszustwo kredytowe w ubiegłym roku. Co ciekawe, największa pojedyncza udaremniona próba dotyczyła oszałamiającej kwoty 2,5 mln zł.
- Ponad 2,74 miliona dokumentów – tyle skradzionych lub zagubionych dokumentów tożsamości znajduje się obecnie w Centralnej Bazie Danych Systemu DOKUMENTY ZASTRZEŻONE. Tylko w 2025 roku trafiło tam kolejne 117,8 tys. pism (statystycznie zgłaszano 322 utracone dokumenty dziennie).
- 6,5 miliarda złotych w ocalonym kapitale – to historyczny bilans systemu od 2008 roku, w ramach którego udaremniono łącznie ponad 145 tysięcy przestępstw, udowadniając, jak ważna jest systemowa ochrona przed wyłudzeniem kredytu.
Te dane jasno pokazują, że wyłudzenie kredytu to przestępstwo, które nie jest medialnym mitem, lecz codzienną, rynkową rzeczywistość. Skuteczne stawienie czoła każdej próbie wyłudzenia kredytu wymaga od nas pełnej czujności.
Jak przestępcy kradną naszą tożsamość?
Oszuści rzadko działają na podstawie jednego, łatwego do przewidzenia schematu. Zgubiony portfel to klasyka, ale znacznie częściej dochodzi do wyłudzenia kredytu drogą całkowicie cyfrową. Przestępcy wykorzystują zaawansowane techniki socjotechniczne, podszywając się pod instytucje publiczne, banki czy kurierów, aby wyłudzić od nas kluczowe dane osobowe, numery PESEL czy hasła dostępu.
Często zorganizowane grupy przestępcze korzystają z gotowych baz danych wyciekających do darknetu. Mając w ręku nasz pełny profil, oszuści mogą z łatwością złożyć wniosek o kredyt online. Wykorzystując luki w procedurach weryfikacyjnych, na przykład zakładając fikcyjne konta do przelewów groszowych, dążą do uzyskania kredytu gotówkowego lub pożyczki. Przez takie działania wyłudzenie kredytu z wykorzystaniem cudzych danych staje się dla nich technicznie możliwe, niszcząc naszą płynność finansową.
Skuteczne metody ochrony przed wyłudzeniem
Żeby skutecznie zablokować oszustom drogę do naszych oszczędności i zabezpieczyć swoje finanse, musimy wdrożyć kluczowe nawyki obronne. Kompleksowe zabezpieczenie przed wyłudzeniem kredytu wymaga wdrożenia kilku kroków, które stanowią absolutne minimum dla każdego konsumenta.
Zastrzeżenie numeru PESEL za pomocą aplikacji mObywatel
To obecnie najpotężniejsza forma obrony przed wyłudzeniem pożyczki dostępna w Polsce. Możesz dokonać tego zastrzeżenia w kilka chwil za pomocą aplikacji mObywatel lub serwisu obywatel.gov.pl. Aktywne zastrzeżenie pesel to jasny sygnał: „nie udzielaj kredytu”. Jeśli instytucja finansowa lub prywatne firmy pożyczkowe zignorują ten wpis i sfinalizują umowę na Twoje dane, Ty jesteś prawnie zwolniony z obowiązku spłaty długu. Zastrzeżenie można łatwo cofnąć tuż przed własną wizytą w placówce.
System DOKUMENTY ZASTRZEŻONE (ZBP)
Jeśli zgubisz fizyczny dokument tożsamości (dowód, prawo jazdy, paszport) lub padniesz ofiarą kradzieży, natychmiast musisz go zastrzec w swoim banku. Informacja ta błyskawicznie trafi do wszystkich banków oraz podmiotów powiązanych, takich jak BIK lub big InfoMonitor, uniemożliwiając ruch oszustom. Warto zapisać w telefonie uniwersalny numer +48 828 828 828, który pozwala chronić swoje dane z każdego miejsca na świecie.
Aktywować alerty BIK – Biuro Informacji Kredytowej
Założenie osobistego konta w bik i decyzja, by aktywować alerty bik, to świetny sposób na monitorowanie sytuacji w czasie rzeczywistym. Za każdym razem, gdy do bazy wpłynie zapytanie o Twoją historię kredytową w celu udzielenia kredytu lub pożyczki, otrzymasz natychmiastowy alert SMS. Pozwala to na natychmiastową reakcję i zablokowanie oszustwa, zanim środki opuszczą bank, chroniąc naszą wiarygodność w bik.
Cyfrowa higiena i zasada ograniczonego zaufania
Dbaj o swoje urządzenia – stosuj silne, unikalne hasła i dwuetapową weryfikację (2FA). Nigdy nie podawaj danych wrażliwych na niezabezpieczonych stronach internetowych. Przestrzeganie tych zasad minimalizuje ryzyko wyłudzenia kredytu niemal do zera.
Co zrobić, gdy padłeś ofiarą wyłudzenia kredytu?
Nawet przy zachowaniu najwyższych środków ostrożności, może zdarzyć się sytuacja kryzysowa. Pamiętaj, że przestępstwo wyłudzenia kredytu podlega surowej karze – Kodeks karny przewiduje za ten czyn karę pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5. Co zrobić, gdy dowiesz się, że ktoś bezprawnie zaciągnął kredyt lub pożyczkę na Twoje nazwisko?
- Niezwłocznie zgłosić wyłudzenie kredytu na Policję lub w Prokuraturze – Gdy poszkodowany formalnie zgłasza wyłudzenie kredytu, uruchamiana jest oficjalna ścieżka prawna. To kluczowy krok do oczyszczenia swojej historii kredytowej. Koniecznie zażądaj pisemnego potwierdzenia złożenia zawiadomienia o przestępstwie.
- Skontaktuj się z instytucją finansową – Przedstaw uzyskane z Policji pismo wierzycielowi (mogą to być banki lub internetowe firmy pożyczkowe) i złóż oficjalną reklamację na przestępstwo wyłudzenia kredytu. Kategorycznie zażądaj natychmiastowego wstrzymania wszelkich działań windykacyjnych i egzekucyjnych.
- Sprawdź swoją historię w raporcie BIK – Pobierz aktualny raport, aby zweryfikować, czy w bazie danych nie widnieje kolejne nielegalne zaciągnięcia kredytu lub pożyczki. Musisz upewnić się, czy jedno ujawnione oszustwo nie jest jedynie wierzchołkiem góry lodowej.
- Wyrób nowe dokumenty i zabezpiecz tożsamość – Jeśli doszło do fizycznej utraty dokumentów, poinformuj urząd gminy, unieważnij stary dowód i złóż wniosek o nowy, aby trwale uchronić się przed wyłudzeniem w przyszłości.
Źródła: