Czy zawsze przysługuje zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu lub pożyczki? Nie każda sytuacja daje takie prawo. W przypadku kredytów i pożyczek konsumenckich ustawa przewiduje możliwość częściowego zwrotu prowizji lub odsetek, jeśli spłacisz zobowiązanie wcześniej niż przewidywał harmonogram.
Wysokość zwrotu zależy od rodzaju produktu finansowego, warunków umowy oraz czasu, jaki pozostał do końca spłaty. Niektóre banki lub firmy pożyczkowe pobierają opłatę za wcześniejszą spłatę, inne zwracają proporcjonalną część prowizji. Zawsze warto sprawdzić warunki w umowie i w razie wątpliwości skontaktować się z instytucją finansową, aby dokładnie obliczyć, ile możesz odzyskać i jakie formalności są wymagane. Dowiedz się o tym więcej!
Czy wcześniejsza spłata kredytu i pożyczki jest możliwa?
O tym, że wcześniejsza spłata kredytu jest możliwa, mówi nam o tym prawo, a dokładnie art. 48. ustawy o Kredycie Konsumenckim.
| Art. 48. [Uprawnienie do przedterminowej spłaty kredytu]1. Konsument ma prawo w każdym czasie do spłaty całości lub części kredytu przed terminem określonym w umowie. 2. Kredytodawca nie może uzależnić wcześniejszej spłaty kredytu od jego poinformowania przez konsumenta. |
Do jego przestrzegania zobowiązane są nie tylko banki, ale również firmy pożyczkowe, oferujące pożyczki dla zadłużonych czy chwilówki. Czytamy w nim: “Konsument ma prawo w każdym czasie do spłaty całości lub części kredytu przed terminem określonym w umowie. Kredytodawca nie może uzależnić wcześniejszej spłaty kredytu od jego poinformowania przez konsumenta.”
Wyrok TSUE a zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu
Wyrok C‑383/18 wydany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej 11 września 2019 r. potwierdził jednoznacznie, że w przypadku wcześniejszej spłaty kredytu konsumenckiego kredytobiorcy przysługuje proporcjonalne obniżenie całkowitego kosztu kredytu – nie tylko kosztów rozłożonych w czasie (np. odsetek), ale również kosztów jednorazowych, takich jak prowizja czy ubezpieczenie.
Oznacza to, że zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu obejmuje także część opłat pobranych przy udzieleniu finansowania, jeśli spłata całości kredytu nastąpiła przed terminem określonym w umowie. Choć analogiczna sprawa nie została ostatecznie rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy, argumentacja TSUE pozostaje wiążącą wskazówką interpretacyjną dla polskich sądów i instytucji finansowych w stosowaniu przepisów Ustawa o kredycie konsumenckim
| WAŻNE! W przypadku odmowy zwrotu prowizji przez bank można złożyć reklamację, a następnie – w razie potrzeby – skorzystać ze wsparcia Rzecznik Finansowy lub dochodzić swoich praw na drodze sądowej. |
Kiedy nie można wnieść o zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę pożyczki?
O zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę pożyczki nie zawsze można się ubiegać – zależy to przede wszystkim od rodzaju zobowiązania i podstawy prawnej umowy.
- Zwrot może nie przysługiwać, gdy spłacasz wcześniej kredyt hipoteczny (zwłaszcza w pierwszych latach trwania umowy bank może pobrać rekompensatę za wcześniejszą spłatę),
- gdy zobowiązanie zostało udzielone na działalność gospodarczą (nie podlega przepisom konsumenckim),
- gdy prowizja dotyczy opłaty jednorazowej niezależnej od czasu trwania finansowania określonej zgodnie z umową,
- albo gdy spłata nastąpiła już po zakończeniu okresu kredytowania – czyli formalnie nie była wcześniejsza.
Zwrot nie będzie też należny w sytuacji, gdy umowa nie podlega przepisom Ustawa o kredycie konsumenckim, które gwarantują proporcjonalne obniżenie kosztów po skróceniu czasu korzystania z kapitału. W praktyce oznacza to, że o możliwość odzyskania części prowizji warto wystąpić głównie przy pożyczkach konsumenckich i kredytach gotówkowych, natomiast przy innych formach finansowania decyzja zależy od zapisów umowy i rodzaju produktu
Czy wcześniejsza spłata kredytu jest związana z opłatami?
Wcześniejsza spłata kredytu może wiązać się z dodatkowymi kosztami, ale nie zawsze – wiele zależy od rodzaju zobowiązania i zapisów umowy.
W przypadku kredytów konsumenckich, zgodnie z przepisami Ustawa o kredycie konsumenckim, bank co do zasady nie powinien pobierać wysokich opłat za wcześniejszą spłatę, a wręcz ma obowiązek proporcjonalnie obniżyć całkowity koszt kredytu (np. zwrócić część prowizji czy odsetek).
Inaczej bywa przy kredytach hipotecznych – tutaj w pierwszych latach trwania umowy bank może naliczyć rekompensatę za wcześniejszą spłatę, zwykle ograniczoną ustawowo do maksymalnie 3% spłacanej kwoty i tylko w określonym okresie.
| Przykład: jeśli spłacasz wcześniej kredyt gotówkowy w wysokości 20 000 zł po roku zamiast po trzech latach, bank powinien zwrócić część prowizji i kosztów przypadających na skrócony okres finansowania; natomiast przy kredycie hipotecznym wcześniejsza spłata np. 100 000 zł w pierwszych latach może oznaczać dodatkową opłatę rzędu kilku tysięcy złotych – dokładna kwota zawsze wynika z umowy. |
Dlatego przed nadpłatą lub całkowitą spłatą kredytu warto sprawdzić tabelę opłat i prowizji oraz harmonogram, żeby realnie policzyć, czy operacja przyniesie natychmiastowe oszczędności.
Przeczytaj też: Kredyt dla obcokrajowca bez karty pobytu – czy jest możliwy?
Wcześniejsza spłata kredytu a zwrot kosztów
Kiedy decydujesz się na wcześniejszą spłatę kredytu, możesz zwrócić się o zwrot części poniesionych opłat takich jak np.: prowizja. Mówi o tym art 49. ustawy o Kredycie konsumenckim:
“W przypadku spłaty całości kredytu przed terminem określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy, chociażby konsument poniósł je przed tą spłatą.”
Jak to rozumieć?
W przypadku wcześniejszej spłaty kredytu banki mają obowiązek zwrócić opłacone wcześniej opłaty przez klienta. Nie zależy to od ich charakteru i tego kiedy zostały poniesione. Wyjątkiem jest proporcjonalne obniżenie opłaty wtedy, kiedy obniżenie kosztów ma charakter proporcjonalny w tym sensie, że ograniczone jest do okresu od dnia faktycznej spłaty do dnia ostatecznej spłaty określonej w umowie.
Zalety wcześniejszej spłaty pożyczki i kredytu
Czy wcześniejsza spłata pożyczki lub kredytu się opłaca? W wielu przypadkach – zdecydowanie tak. Jeśli pojawi się dodatkowa gotówka, nadpłata albo całkowita wcześniejsza spłata zobowiązania pozwala szybciej uwolnić się od comiesięcznych rat i odzyskać finansowy spokój.
To jednak nie wszystko. Wcześniejsze zamknięcie kredytu poprawia Twoją zdolność kredytową, bo bank widzi, że terminowo regulujesz zobowiązania – a nawet robisz to szybciej, niż wymaga umowa. To realnie zwiększa szanse na uzyskanie kolejnego finansowania w przyszłości, np. wyższego kredytu.
Warto też pamiętać o swoich prawach. Przy wcześniejszej spłacie kredytu lub pożyczki konsumenckiej instytucja finansowa ma obowiązek proporcjonalnie obniżyć całkowity koszt zobowiązania – w tym zwrócić część prowizji za okres, z którego już nie korzystasz. W praktyce oznacza to konkretne oszczędności i mniejszy koszt całego finansowania.
Czy mogę ubiegać się o zwrot prowizji za wczęsniejsza spłatę kredytu?Podsumowanie
Wcześniejsza spłata kredytu to dla wielu osób uwolnienie się od obciążenia miesięcznego budżetu. Co więcej, pozwala ona odzyskać poniesione koszty. Zanim jednak się na to zdecydujesz, warto dowiedzieć się szczegółowych w swoim banku. Taka procedura bowiem może wiązać się z naliczeniem dodatkowych opłat. Warto mieć przygotowany zapas środków, który pozwoli całkowicie spłacić zobowiązanie.
FAQ – zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu
1. Czy zawsze przysługuje zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu?
Zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu przysługuje przede wszystkim w przypadku kredytu konsumenckiego. Jeśli nastąpi wcześniejsza spłata kredytu przed terminem określonym w umowie, całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu, a kredytobiorca może uzyskać proporcjonalny zwrot prowizji i innych opłat związanych z udzieleniem kredytu.
2. Czy zwrot prowizji bankowej obejmuje kredyt gotówkowy?
Tak, wcześniejsza spłata kredytu gotówkowego uprawnia do zwrotu części prowizji oraz innych kosztów kredytu proporcjonalnie do okresu, o który skrócono spłaty kredytu. W praktyce oznacza to, że w przypadku spłaty całości kredytu przed terminem bank powinien zwrócić część zapłaconej prowizji.
3. Czy zwrot prowizji przy wcześniejszej spłacie dotyczy także kredytu hipotecznego?
W przypadku kredytu hipotecznego sytuacja jest inna niż przy kredycie konsumenckim. Zwrot prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytu hipotecznego zależy od zapisów w umowie o kredyt oraz przepisów wynikających z regulacji o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami. Często bank może pobrać opłatę z tytułu wcześniejszej spłaty kredytu hipotecznego w pierwszych latach trwania zobowiązania.
4. Jak obliczana jest wysokość zwrotu prowizji przy wcześniejszej spłacie kredytu?
Wysokość zwrotu prowizji zależy od tego, jaka część okresu kredytowania pozostała do końca umowy kredytu. Zwrot kosztów kredytu proporcjonalnie do terminu wcześniejszej spłaty oznacza, że im szybciej spłacisz kredyt przed terminem, tym większą część prowizji zapłaconej możesz odzyskać.
5. Jak złożyć wniosek o zwrot prowizji do banku?
Aby uzyskać zwrot prowizji bankowej, należy złożyć wniosek o zwrot prowizji do banku po wcześniejszej spłacie zobowiązania. Wniosek do banku powinien zawierać dane umowy kredytu, datę uruchomienia kredytu oraz informację o spłacie całości kredytu przed terminem określonym w umowie.
6. Czy zwrot prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu wynika z przepisów prawa?
Tak, prawo do zwrotu prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu konsumenckiego wynika z przepisów Ustawa o kredycie konsumenckim, a jego interpretację potwierdził także Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 11 września 2019 r., wskazując, że całkowity koszt kredytu powinien zostać obniżony proporcjonalnie do okresu skrócenia umowy.
7. Czy można uzyskać częściowy zwrot prowizji po spłacie kredytu przed terminem?
Tak, w przypadku wcześniejszej spłaty zobowiązania możliwy jest częściowy zwrot prowizji i innych opłat, ponieważ całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu proporcjonalnie do okresu, w którym kredyt nie był już wykorzystywany.
8. Co zrobić, gdy bank odmówi zwrotu prowizji za wcześniejszą spłatę kredytu?
Jeżeli bank odmówi zwrotu prowizji z tytułu wcześniejszej spłaty kredytu, kredytobiorca może ponownie złożyć wniosek o zwrot prowizji lub skorzystać ze wsparcia instytucji takich jak Rzecznik Finansowy, która pomaga w sporach dotyczących zwrotu kosztów kredytu i prowizji po wcześniejszej spłacie kredytu.
Źródła:
[1] https://sip.lex.pl/akty-prawne/dzu-dziennik-ustaw/kredyt-konsumencki-17713510/art-48
Formularz informacyjny dotyczący kredytu konsumenckiego
