Zajęcie egzekucyjne rachunku bankowego to jedna z tych sytuacji, w których postępowanie egzekucyjne zderza się z codziennym życiem w sposób wyjątkowo brutalny. Gdy organ egzekucyjny przesyła do banku zawiadomienie o zajęciu egzekucyjnym, dla osoby zadłużonej przestają mieć znaczenie przepisy kodeksu postępowania cywilnego czy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Liczy się jedno: czy po tym, gdy bank zablokuje rachunek, zostaną jakiekolwiek pieniądze na koncie, z których da się opłacić podstawowe potrzeby. I właśnie w tym momencie kluczowe staje się pojęcie kwoty wolnej od zajęcia, które w teorii ma chronić minimum egzystencji, a w praktyce bywa źródłem ogromnych nieporozumień.

Zajęcia egzekucyjne rachunku bankowego – kiedy bank realizuje zajęcie?

Zajęcia egzekucyjne rachunku bankowego rozpoczynają się zawsze od formalnego działania, jakim jest zawiadomienie o zajęciu rachunku, przesyłane przez komornika lub inny organ egzekucyjny, na przykład urząd skarbowy w przypadku egzekucji administracyjnej.

Bank, działając na podstawie tego zawiadomienia, ma obowiązek zrealizować zajęcie, co w praktyce oznacza, że na rachunku zostaje założona blokada egzekucyjna. Nie jest to decyzja uznaniowa – bank nie analizuje sytuacji życiowej dłużnika ani celu, na jaki środki były przeznaczone.

Realizacja zajęcia następuje automatycznie, zgodnie z przepisami prawa bankowego i postępowania egzekucyjnego. W tym momencie wiele osób po raz pierwszy dowiaduje się, że ma zajęcie egzekucyjne, bo informacja z banku często dociera szybciej niż pismo od komornika.

Blokada na rachunku w banku oznacza, że część środków zostaje czasowo wyłączona z wypłat i przelewów, a bank przygotowuje się do przekazania pieniędzy do organu egzekucyjnego, o ile pozwalają na to przepisy dotyczące kwoty wolnej.

Uchylenie zajęcia na rachunku jest możliwe wyłącznie po ustaleniu szczegółów spłaty z komornikiem (lub dokonania spłaty całości zadłużenia).  Odblokowanie rachunku nie jest procesem czasochłonnym, ponieważ zazwyczaj odbywa się w formie elektronicznej. Jednak warunkiem jest zawsze albo spłata, albo indywidualne „dogadanie się” z komornikiem.

Kwota wolna od zajęcia rachunku bankowego w 2026 roku – co faktycznie chroni dłużnika

Kwota wolna od zajęcia rachunku bankowego to mechanizm ochronny przewidziany w prawie bankowym, który ma zastosowanie w przypadku zajęcia konta bankowego.

W 2026 roku kwota wolna od zajęcia wynosi 3604,50 zł netto, co odpowiada 75% minimalnego wynagrodzenia brutto. Jest to kwota wolna przysługująca w przypadku zajęcia konta, niezależnie od tego, czy zajęcie egzekucyjne dotyczy spraw cywilnych, czy też ma charakter administracyjny.

Istotne jest to, że przysługuje jedna kwota wolna, liczona łącznie dla wszystkich rachunków prowadzonych dla danej osoby w jednym banku.

Bank nie analizuje, czy środki na rachunku pochodzą z wynagrodzenia, świadczenia, czy prywatnego przelewu – wszystkie pieniądze na koncie traktowane są jednakowo i podlegają tym samym zasadom egzekucyjnym.

Jak bank liczy kwotę wolną i ustala kwotę blokady na rachunku?

Najwięcej nieporozumień powstaje w momencie, gdy bank ustala kwotę blokady na twoim rachunku. Choć kwota wolna odnawia się co miesiąc, bank nie rozpoczyna nowego miesiąca „od zera”.

Zgodnie z praktyką realizacji zajęcia, bank bierze pod uwagę środki na twoim koncie w danym momencie. Jeżeli na początku miesiąca znajdują się tam pieniądze, bank zalicza je do limitu, jaki stanowi kwota wolna.

W efekcie możesz mieć blokadę na rachunku nawet wtedy, gdy formalnie rozpoczął się nowy miesiąc, ponieważ saldo już wcześniej wykorzystało przysługującą kwotę wolną.

W takim przypadku bank, na podstawie zawiadomienia o zajęciu, zablokuje nadwyżkę i przygotuje ją do przekazania do organu egzekucyjnego w ramach realizacji zajęcia.

Realizacja zajęcia i przekazanie środków do organu egzekucyjnego

Samo zajęcie konta bankowego nie oznacza natychmiastowego przelewu środków. Bank najpierw blokuje pieniądze, a następnie – po ustaleniu, jaka część salda podlega egzekucji – przekaże pieniądze do organu egzekucyjnego.

Dopiero wtedy następuje faktyczna spłata zajęcia lub częściowa spłata całości zajęcia. Do momentu przekazania środków pieniądze są formalnie zablokowane, co często powoduje wrażenie, że „zniknęły”, choć w rzeczywistości pozostają na rachunku w stanie blokady.

Zbieg egzekucji – gdy różne organy egzekucyjne zajmują ten sam rachunek

Szczególnie skomplikowana sytuacja powstaje wtedy, gdy na jednym rachunku bankowym pojawia się zbieg egzekucji, czyli gdy różne organy egzekucyjne zajmują ten sam rachunek.

W takim przypadku bank nie może samodzielnie zdecydować, który organ pierwszy dokonał zajęcia i komu przekazać środki. Bank wstrzymuje realizację zajęcia i czeka na rozstrzygnięcie między organami egzekucyjnymi lub sąd.

Dla osoby, która ma zajęcia, oznacza to często pełną blokadę rachunku i brak dostępu do środków, nawet jeśli teoretycznie część pieniędzy powinna mieścić się w kwocie wolnej od zajęcia.

Alimenty i sytuacje, w których kwota wolna nie przysługuje

Trzeba jasno powiedzieć: kwota wolna nie przysługuje w przypadku zajęć alimentacyjnych w takim zakresie jak przy innych egzekucjach. Przy zajęciach alimentów ochrona dłużnika jest znacznie ograniczona, ponieważ prawo w pierwszej kolejności chroni osoby uprawnione do alimentów.

W takich sprawach egzekucyjnych bank realizuje zajęcie zgodnie z odrębnymi zasadami, a kwota wolna może nie chronić środków w takim zakresie jak przy innych należnościach.

Kwota wolna od potrąceń z wynagrodzenia a zajęcia konta bankowego

Częstym źródłem błędów jest mylenie kwoty wolnej od zajęcia rachunku bankowego z kwotą wolną od potrąceń z wynagrodzenia. W 2026 roku kwota wolna od potrąceń z pensji pracownika wynosi 3605,85 zł netto, jednak jej zastosowanie zależy od rodzaju potrącenia.

Przy alimentach kwota wolna nie obowiązuje, przy innych potrąceniach może wynosić 80% minimalnego wynagrodzenia, a nawet 100% w przypadku należności na rzecz pracodawcy.

Po wpływie wynagrodzenia na rachunek bankowy pieniądze te przestają być chronione przepisami prawa pracy i podlegają zasadom egzekucji bankowej. Dlatego możliwe jest, że pensja była prawidłowo chroniona, a mimo to po wpływie na konto następuje zajęcie środków.

Zajęcie konta bankowego – podsumowanie

Zajęcie egzekucyjne konta bankowego to proces sformalizowany, oparty na automatycznej realizacji zajęcia przez bank na podstawie zawiadomienia od komornika lub innego organu egzekucyjnego.

Kwota wolna od zajęcia ma chronić minimum egzystencji, ale działa w sposób matematyczny, a nie życiowy. W 2026 roku kwota wolna wynosi 3604,50 zł netto na rachunku bankowym, jednak jej faktyczne zastosowanie zależy od salda, rodzaju egzekucji, a czasem także od tego, czy nie doszło do zbiegu egzekucji.

Zrozumienie tych mechanizmów to często jedyny sposób, by w sytuacji, gdy masz zajęcie egzekucyjne, nie stracić całkowicie kontroli nad własnymi finansami.

FAQ – zajęcie egzekucyjne konta bankowego

Czy kwota wolna od zajęcia odnawia się co miesiąc?

Tak, ale nie „od zera”. Bank sprawdza faktyczne saldo rachunku. Jeśli na początku miesiąca masz już pieniądze na koncie, są one zaliczane do kwoty wolnej i pomniejszają dostępny limit 3604,50 zł. Kwota zajęcia jest zwykle widoczna w bankowości elektronicznej, ale nie zawsze).

Czy bank sprawdza, skąd pochodzą pieniądze?

Nie. Dla banku nie ma znaczenia, czy środki pochodzą z pensji, umowy, przelewu prywatnego czy sprzedaży rzeczy. Liczy się tylko saldo rachunku i limit kwoty wolnej.

Czy przy alimentach obowiązuje kwota wolna?

Nie w praktycznym znaczeniu. Przy egzekucji alimentów ochrona jest ograniczona, a środki mogą być zajmowane w znacznie większym zakresie niż przy innych długach.

Dlaczego konto jest zablokowane mimo minimalnej pensji?

Ochrona minimalnego wynagrodzenia działa u pracodawcy. Po wpływie pieniędzy na konto bankowe obowiązują już przepisy o zajęciu rachunku, a nie prawa pracy.

Co to jest zbieg egzekucji i dlaczego blokuje konto?

Zbieg egzekucji oznacza kilku wierzycieli lub kilka organów egzekucyjnych. Bank musi ich o tym poinformować i do czasu wyjaśnienia wstrzymuje przekazywanie środków, często blokując dostęp do pieniędzy.

Kiedy bank przekazuje środki wierzycielowi?

Najpierw następuje blokada. Przelew do wierzyciela odbywa się dopiero po dalszych dyspozycjach komornika lub organu egzekucyjnego. W międzyczasie środki są „zamrożone”.

Czy nowe konto w innym banku rozwiązuje problem?

Zazwyczaj nie. Nowe konto również może zostać szybko zajęte, a próby omijania egzekucji często kończą się kolejną blokadą.

Źródła:

• Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz.U. z 1997 r. Nr 140, poz. 939) – art. 54 ust. 1.
• Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296, z późn. zm.) – art. 805–811, 881–888.
• Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 1966 Nr 17, poz. 95, z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 1974 r. Nr 24, poz. 141, z późn. zm.) – art. 86¹–86⁴.
• Ustawa z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2018 r. poz. 650, z późn. zm.).
• Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1679, z późn. zm.).